Tolkien’in kitabına `1453` sansürü
“Yüzüklerin Efendisi‘nin yazarı J.R.R. Tolkien‘in çocuk kitabı Tükçe’ye sansürlü çevrildi. Yüzüklerin Efendisi kitabında kötü güçler Orkların Türk olduğu iddialarıyla da gündeme gelen İngiliz yazar Tolkien’in ‘Noel Baba’dan Mektuplar‘kitabında, dünyayı tehdit ettiğini öne sürdüğü Gulyabanilerin saldırı tarihi olarak İstanbul’un Osmanlılarca fethedildiği 1453 yılını verdiği bölüm, Türkçe çeviriden çıkarıldı. Okuyanus Yayınevi için çeviri metnini hazırlayan 16 yaşındaki Leyla Roksan Çağlar, dinsel bir önyargı olduğu gerekçesiyle Tolkien’in orjinal metnindeki 1452 tarihini çıkardığını, özellikle çocuklara yönelik kitapta önyargı bulunmaması gerektiğini söyledi. Çağlar İngilizlerin de orjinal metinden 1453 tarihini çıkarması gerektiğini söyledi.”
Kaynak: Cumhuriyet Gazetesi Kitap Eki
Birikmiş gazeteleri okurken gördüğüm bu haberin neresine şaşırsam bilemedim. Özellikle “16 yaşındaki” çevirmeni kıskanmadım desem bayağı bir yalan olur herhalde. Bununla beraber, merak ettiğim şey acaba bu tür sansürlenen kitapların önsözlerinde veya arkalarında bu olaydan bahsedilip bahsedilmediği. Örneğin bu kitabı alıp, okuduğumda içinde eksiklikler olduğunu bu haberi görmeseydim nasıl bilecektim? Yoksa bundan önce okuduklarımda da bazı şeyler eksikti. Bir acayip geldi şimdi…
Bu arada evet, vurgular bendenizden.
February 10th, 2006 at 1:14 pm
Linux dagitimi yapanlarin kendi kafalarina gore yazilimlara yama yapmasi gibi bisi ;-)
February 10th, 2006 at 2:21 pm
Geçenlerde okuyanus yayınları bu konuda bir basın toplantısı yapıp bu minik dahi çevirmen ile zeki babasını da yanında basına sundu… Kitabın başlangıcında bu durum net biçimde belirtilmiş söylediklerine göre alıp bakmadım (ama oraya 1453 yılı geçiyordu, hakaret vardı çıkardık yazınca, kendi iddiaları ile tutarlı olmak açısından çocuklar nasıl uyum sağlayacak bu duruma, ne anlam çıkatacak anlamadım)
Sağda solda okuduğum yorumlar, kızcağızın babasının kızına bir kariyer çizmek için böyle şahane bir plan yapmış olmasından şüphelenildiği yönündeydi… Son derece abuk subuk bir durum…
Bir başka benzer olay da, Küçük Prens adlı meşhur klasikte Atatürk’ten diktatör olarak bahsedilmesine dairdir. Hafif sağ eğilimli Nehir yayınları dışında bütün baskılarda bu ifadenin yer aldığı bölüm yeniden yazılarak vurgu değiştirilir… Nehir yayınları özgür metni tam çeviri ile, yani diktatör vurgusuyla bastığında Cumhuriyet gazetesi dahil bir çok gazetede haber olmuştu; ama işin acıklısı kitabı manüple etmekle suçlanıyorlardı ve ben tıfıl bir okuyucu olmanın en saf haliyle, gözüm kapalı Cumhuriyet gazetesinin söylediklerine inanarak Nehir yayınlarına sövdüm, saydım ve yıllar sonra öğrendim ki kitabın özgün metninde aynen öyle bir ifade var… Hoş hala eşeklik etmeyi bırakıp gidip Fransızca bir kopyayı incelemiş değilim, ama bu sıfatın nasıl kullanıldığını da bilmiyorum sonuçta, belki anlayabileceğim bir sözcükle değildir… Özgün metindeki varlığı edebiyat profesörlerinin bir tartışmasından duyduğum için daha inandırıcı gelmeye başladı.
February 10th, 2006 at 7:45 pm
Teşekkür ederim derin bilgilendirme için. Haberi çok yeni sanıyordum aslında, ama gördüğüm öğrendiğim kadarıyla daha önceden birşeyler açıklanmış bunlar hakkında. Ve eğer dediğin gibi baba gözü açık bir insansa, kıza yazık.
Olabilidiğince orjinal okumaya çalışmak lazım sanki. Gerçi o da ayrı bir dert.
öyle birşeyler yani